Ninh Bình Quê Mẹ
Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian - Phiên bản có thể in

+- Ninh Bình Quê Mẹ (http://ninhbinhqueme.net)
+-- Diễn đàn: NINH BÌNH QUÊ HƯƠNG TÔI (/forumdisplay.php?fid=73)
+--- Diễn đàn: Giới thiệu về Ninh Bình (/forumdisplay.php?fid=75)
+---- Diễn đàn: Lịch Sử - Văn Hóa - Địa Lý (/forumdisplay.php?fid=74)
+---- Chủ đề: Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian (/showthread.php?tid=1202)

Pages: 1 2


Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian - Phát Ngôn Viên NBQM - 06-22-2012 12:57 AM

[Hình: tro%2520choi%2520dan%2520gian.jpg]

Trò chơi, trò diễn dân gian là một bộ phận quan trọng trong đời sống hàng ngày của dân tộc, là một mảng của kho tàng văn hóa dân gian. Trò chơi dân gian là những sinh hoạt văn hóa đại chúng, có sức hút mạnh mẽ với đông đảo mọi người và mọi lứa tuổi. Trò chơi, trò diễn dân gian có nội dung và hình thức khá phong phú, không chỉ đáp ứng nhu cầu giải trí mà còn đáp ứng nhu cầu thể lực và tinh thần của con người, đặc biệt trong những ngày hội hè, đình đám. Trò chơi, trò diễn dân gian mang dấu ấn của lịch sử, của thời đại, đồng thời cũng xuất phát từ nhu cầu thực tiễn lao động, sản xuất và chiến đấu. Trò chơi, trò diễn ở Ninh Bình cũng mang nhiều nét chung như các trò diễn của cả nước, đặc biệt là ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Đối với trẻ em, cũng có những trò chơi do người lớn truyền dạy cho, nhưng cũng có khá nhiều trò chơi do các em tự sáng tác, tạo ra rồi truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, ngày càng được bổ sung phong phú và hoàn chỉnh, ở mỗi địa phương lại có sắc thái riêng.

Ninh Bình là quê hương của một số trò chơi, trò diễn độc đáo như: Cờ lau tập trận, đấu vật, đua thuyền bơi trải, đồng thời cũng là nơi có rất nhiều những trò chơi, trò diễn phổ biến khác như đánh cầu, đánh phết, kéo co, đánh khăng, đánh đáo . . . Nói chung các trò chơi đều nhằm mục đích thi thố tài năng và rèn luyện tinh thần, thể lực. Có các trò chơi chỉ dành cho lễ hội, lại có những trò chơi có thể diễn ra ở bất kỳ thời gian nào. Có rất nhiều trò chơi cho người lớn, đồng thời cũng không thiếu các trò chơi cho trẻ em gắn liền với những bài đồng dao vô cùng quen thuộc từ xa xưa, và cũng có những trò chơi mới xuất hiện thời gian gần đây. Nhìn chung, nhiều trò chơi đã quá quen thuộc với đông đảo người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ cũng như khắp cả nước, nhưng cũng có những trò chơi mang tính chất địa phương, riêng biệt của Ninh Bình.


(Địa Chí Ninh Bình – NXB Chính Trị quốc Gia 2010)


Cờ Lau Tập Trận - Nguoi Vien Xu - 06-22-2012 01:39 AM

Cờ Lau Tập Trận

[Hình: co%2520lau%2520tap%2520tran.jpg]


Tương truyền trò chơi này vốn là của Đinh Bộ Lĩnh cùng vui chơi với trẻ chăn trâu khi ông còn nhỏ tuổi. Lúc nhỏ Đinh Bộ Lĩnh luôn luôn là người đứng đầu trong đám trẻ chăn trâu ở vùng Hoa Lư, Ninh Bình. Ông mồ côi cha từ nhỏ, ở với chú và giúp chú chăn đàn trâu của gia đình. Trong những buổi chăn trâu cùng đám bạn bè, ông thường đóng vai thủ lĩnh, bắt các bạn công kênh trên tay và sẵn bông lau làm cờ, chia các bạn thành các phe nhóm để tập trận. Tương truyền ông đã cho giết một con trâu của người chú để khao quân khi chiến thắng trong trò chơi cờ lau tập trận.

Trò chơi cờ lau tập trận vẫn được lưu truyền từ xa xưa tới nay và là một trò chơi đặc sắc của trẻ em vùng Hoa Lư, Ninh Bình. Các em chơi trò này cũng là những trẻ em chăn trâu, chia thành phe nhóm, lấy bông lau làm cờ, tàu chuối làm lọng, lá chuối làm trang phục để đánh trận giả. Đây là một trò chơi vừa nhắc lại thủa niên thiếu của Đinh Bộ Lĩnh, cũng là trò chơi mô phỏng việc ông dẹp loạn 12 sứ quân sau này.

Trò chơi này cũng là trò chơi được diễn trong lễ hội Trường Yên để tưởng nhớ công đức vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Trong lễ hội này thì tập trận cờ lau là phần sôi động nhất, diễn lại tích Đinh Bộ Lĩnh cùng các bạn chăn trâu tập trận giả ở Thung Lau.

Đội cờ lau với khoảng 60 em, chia làm 2 toán, tượng trưng cho quân Thung Lau và Thung Lá. Các em mặc quần đùi xanh sọc đỏ, áo trắng cộc tay, phía sau lưng mỗi em giắt 2 bông lau chéo nhau, tay cầm gậy tre dài. Đứng đầu mỗi toán là 1 vị tướng, đội mũ quan võ bằng lá mít, lá dứa, tay cầm gươm gỗ. Một cậu bé khôi ngô mặc quần đùi đen, sọc đỏ, đội mũ bình thiên bằng rơm, tay cầm bông lau đóng vai Đinh Bộ Lĩnh. Cả 2 đội quân đều có trống cái, chiêng, thanh la. Hai đội quân hát múa, đối đáp để diễn lại tích Cờ lau tập trận của Đinh Bộ Lĩnh.


(theo Địa Chí Ninh Bình – NXB Chính Trị quốc Gia 2010)

[Hình: co%2520lau%2520tap%2520tran%2520-%2520bai%2520hat.jpg]


Rồng Rắn - Nguoi Vien Xu - 06-22-2012 08:05 AM

Rồng Rắn
[Hình: Rong%2520ran%25201.jpg]

Là một trò chơi tập thể đòi hỏi sự nhanh nhẹn, các động tác uốn lượn qua lại thật ăn khớp và nhịp nhàng, đặc biệt người đứng đầu và đứng cuối cùng. Tất cả những người chơi đều xếp thành hàng dọc dài, hai tay người đứng sau ôm eo người đứng trước. Một người còn lại đứng riêng ra làm chủ nhà. Khi rồng rắn bắt đầu di chuyển (hang người chơi uốn éo như rắn bò) thì cả đám bắt đầu hát:
Rồng rắn lên mây
Có cây lúc lắc
Có nhà hiển vinh
Thầy thuốc có nhà hay không?

Người giả làm thầy thuốc trả lời câu đầu tiên: “thầy thuốc đi vắng” (hay đi đâu tùy ý). Rồng rắn tiếp tục di chuyển và tiếp tục hát câu trên đến khi nào thầy thuốc trả lời “có” thì sẽ có đoạn thoại như sau giữa người thầy thuốc và người đứng đầu rồng rắn:
-Rồng rắn đi đâu?
Đi lấy thuốc
-Lấy thuốc cho ai?

Hỏi và đáp diễn ra dài hay ngắn tùy ý cho tới khi thầy thuốc nói:
- Cho xin cái đầu.
- Cùng xương cùng xẩu
- Cho xin khúc giữa
- Cùng máu cùng mê
- Cho xin khúc đuôi
- Tha hồ thầy đuổi.

tới đây thì người đóng giả thầy thuốc tìm mọi cách để bắt cho bằng được người đứng sau cùng. Trong khi đó, người đứng ở đầu cố gắng chặn thầy thuốc lại bằng cách dang hai tay ngăn cản không cho thầy thuốc bắt khúc đuôi của mình. Trong quá trình chạy trốn, nếu lỡ đứt khúc nào thì phải nhanh chóng nối lại khúc đó để cuộc chơi tiếp tục, không bị gián đoạn. Còn khi nào thầy thuốc bắt được người đứng cuối thì người đó đến lượt mình phải ra giả làm thầy thuốc.



(theo Địa Chí Ninh Bình – NXB Chính Trị quốc Gia 2010)


Dung Dăng Dung Dẻ - Nguoi Vien Xu - 06-22-2012 08:16 AM

Dung Dăng Dung Dẻ

[Hình: IMG_7513.JPG]


Trò chơi này thường diễn ra vào những đêm trăng sáng. Một tốp khoản 6-7 trẻ em dắt tay nhau vừa đi vừa hát:
Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi
Đến cửa nhà trời
Lạy cậu lạy mợ
Cho cháu về quê
Cho dê đi học
Cho cóc ở nhà
Cho gà bới bếp
Sì sà sì sụp . ..
Các em cùng hát đến chỗ sì sụp thì tất cả ngồi thụp xuống, cười thoải mái, lát sau đứng lên lại hát tiếp. Bài hát thường được hát tiếp thành hai ba chặng và có nhiều lời hát khác nhau. Nội dung là những lời đồng dao đơn giản, có vần vè, hợp với tư duy của trẻ, dễ nhớ, dễ thuộc. Ví dụ:
Ông giẳng ông giăng
Xuống chơi với tôi
Có bầu có bạn
Có ván cơm xôi
Có nồi cơm nếp
Có nệp bánh chưng . . .

Hoặc
Ông giẳng ông giăng
Ông giằng búi tóc
Ông khóc ông cười
Mười ông một cỗ
Đánh nhau vỡ đầu . . .


(theo Địa Chí Ninh Bình – NXB Chính Trị quốc Gia 2010)







Nu Na Nu Nống - Nguoi Vien Xu - 06-22-2012 09:36 AM

Nu Na Nu Nống


[Hình: Nu%2520na%2520nu%2520nong.jpeg]

Tất cả các em ngồi dàn thành hàng ngang, duỗi hai chân ra đằng trước. Một em đập tay vào từng chân của các bạn theo nhịp câu hát:
Nu na nu nống
Cái bống nằm trong
Con ong nằm ngoài
Củ khoai chấm mật
Phật ngồi phật khóc
Con cóc nhảy ra
Ông già cúng cụ
Bà mụ thổi xôi
Ông tôi nấu chè
Tè he cống rụt
Khi đến tiếg “rụt” dừng ở chân em nào thì em đó phải đứng lên nhảy cò cò một vòng quanh các bạn rồi lại ngồi vào hang để tiếp tục trò chơi, em nào cuối cùng còn cả hai chân không bị đập là người thắng cuộc.


(theo Địa Chí Ninh Bình – NXB Chính Trị quốc Gia 2010)






RE: Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian - baby - 06-22-2012 12:04 PM

Cụ em xin có ý kiến 1 tý ợ

Người ta hay nói:
"Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh"

Nhiều ông bố bà mẹ bây giờ 1 phần do tài nguyên ít, 1 phần ngại cho con bú làm kháng thể của bé bị giảm. theo em cụ nên bắt những cặp đang yêu nhau chơi trò bú nhau như lần trước mình làm đấy ạ. Để cho họ ý thức được vấn đề sữa mẹ là tốt nhất trước khi lập gia đình có con.

Năm ngoái anh Chí phều bú linda đạt giải nhất. Chúng tôi cũng chưa kịp hỏi cảm giác của a và chị thế nào khi anh chí bú nhanh như thế.






RE: Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian - quạ trắng - 06-22-2012 11:07 PM

Hôm nọ mấy chị em rủ nhau ra đống gạch vụn nhặt đá chơi cái này

[Hình: small170160.jpg]

bọn Tây nó cứ nhìn cười, xong hỏi lung tung đủ thứ: chơi thế nào? Nó có gì hay mà các bạn lớn thế này rồi còn ham thế?bbdxt8
Nhìn lại, toàn 26 với 24, mà chơi vui như hồi con nít ấy. Tuổi thơ là quãng thời gian đẹp nhất, vô tư nhất, mà không bao giờ có thể quay trở lại được... suytu


Ô Ăn Quan - Phát Ngôn Viên NBQM - 06-22-2012 11:46 PM

(06-22-2012 11:07 PM)quạ trắng Đã viết:  Hôm nọ mấy chị em rủ nhau ra đống gạch vụn nhặt đá chơi cái này

[Hình: small170160.jpg]

bọn Tây nó cứ nhìn cười, xong hỏi lung tung đủ thứ: chơi thế nào? Nó có gì hay mà các bạn lớn thế này rồi còn ham thế?bbdxt8
Nhìn lại, toàn 26 với 24, mà chơi vui như hồi con nít ấy. Tuổi thơ là quãng thời gian đẹp nhất, vô tư nhất, mà không bao giờ có thể quay trở lại được... suytu

Ô Ăn Quan
[Hình: o-an-quan.jpg]

Vẽ một hình chữ nhật trên sân hoặc nền nhà, hai đầu vẽ cong thành hình bán nguyệt làm ô quan. Hình chữ nhật chia dọc làm đôi một hang năm ô, tổng cộng là mười ô dân. Hai người ngồi đối diện nhau, mỗi bên nhận một hàng năm ô dân và một ô quan. Trong một ô dân thường có năm quân bằng sỏi nhỏ hoặc vỏ sò, vỏ hến, hạt gấc. Trong mỗi ô quan thường có một quan bằng viên sỏi lớn hơn. Khi chơi, lần lượt mỗi người được nhặt năm viên ở mỗi ô dân, rải mỗi ô một viên cho đến khi ăn hết hai quan, “hết quan toàn dân kéo về”. Hết ván bày lại như cũ, ai thiếu phải vay quân của bên kia. Tính thắng thua theo số viên nợ. Các em phải nhẩm tính để làm sao khi chơi ăn được ô quan (một quan được tính bằng 10 quân), hoặc là ô có nhiều quân (gọi là ô nhà giàu).


RE: Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian - quạ trắng - 06-23-2012 02:10 AM

"Đầu quạ, quá giang, sang sông, trồng cây, ăn quả, nhả hột…”
Chắc hẳn ai trong số chị em phái nữ cũng đã từng trải qua cái thời ngồi đất chơi chuyền (một số nơi còn gọi là chơi chắt) - một trò chơi dân gian gồm có 10 que nhỏ và một quả cà (đôi khi là quả bưởi non). Trò chơi đòi hỏi sự khéo léo, nhẹ nhàng biết tung, biết hứng sao cho bắt được vừa số que với lời đọc, đồng thời không để rơi quả.

[Hình: images581957_Choichuyen.jpg]

Không biết mọi người thế nào, chứ ngày xưa QT và bạn bè hay chơi trò này trong lúc nghỉ giải lao giữa giờ (hồi cấp 1, cấp 2 ấy). Hôm thì ra vườn nhặt bưởi non rụng, hôm thì "chôm" của mẹ vài quả cà to. Mỗi lúc ra chơi có mấy phút thôi, là đám con gái lại tụ tập ngồi bệt xuống đất chơi. Đám con trai khi thì đóng vai khán giả ngoan hiền, lúc lại thành kẻ phá đám, quấy rồi không thể nào mà chịu được.bbdxt5
Trẻ em bây giờ, không biết có còn chơi những trò thế này không nhỉ?!>

"Cái mốt, cái mai
Con trai, con hến..."



RE: Trò Chơi - Trò Diễn Dân Gian - soigiacodoc - 06-23-2012 02:14 AM

Tôi vẫn nhớ những ngày khi còn bé
Mỗi lần ngã ...lại nhìn ngó xung quanh...
Nếu có người... tôi sẽ khóc thả phanh
Không có ai... tôi chạy nhanh về ngõ

Giờ khôn lớn... tôi vẫn như thế đó...
Mỗi lần ngã ...vẫn nhìn ngó đôi bên
Nếu có người tôi sẽ tự đứng lên
Còn không có...thì ngồi yên... tôi khóc...


Sưu tầm